| Inleiding |
 |
in 1978 werden de eerste Services
droit des jeunes (S.D.J.) opgericht, eerst in Brussel, vervolgd
in Luik. Dit initiatief werd genomen als gevolg van een kritische
analyse van de juridische praktijk inzake de bescherming van de
jeugd.
De werking van de S.D.J. evolueerde in de loop van de eerste maanden
en jaren : van technische steun aan advocaten is men overgegaan
tot een meer pedagogische werking voor de jonge hulpbehoevenden
en heeft men tegelijkertijd nadere nadruk gelegd op gemeenschappelijke
acties.
Vertrekkend van de verdediging van de jongeren voor de rechtbanken
heeft het actieterrein al snel uitgebreid tot andere problemen die
betrekking hebben op sociale uitsluiting. De volgende problemen
nemen het grootste gedeelte van de tijd van de S.D.J. in beslag:
weigering van maatschappelijk dienstverlenging door het O.C.M.W.,
uitsluiting van een school of weigering tot inschrijving in de school,
tussenkomst van de jeugdrechter, familiale moeilijkheden, verblijf
van buitenlandse jongeren,
| Acties
van de Verenigingen voor de Rechten van de Jongeren |
 |
sinds de oprichting van de S.D.J.,
hebben wij al enkele opzienbarende successen behaald : veroordeling
van de Belgische Staat door het Europees Hof van de Rechten van
de Mensen wegens het gevangenhouding van minderjarigen (arrest Bouamar),
erkenning door de Raad van State van de ontvankelijkheid van een
vordering door de minderjarige zelf ingediend in zaken van maatschappelijke
dienstverlenging of in zaken van onderwijsrecht, erkenning door
de rechter zetelend in Kortgeding van de intrinsieke hoogdringendheid
van elk probleem betreffende onderwijsrecht, mogelijkheid
voor het kind om tussen te komen in de burgerlijke procedure tussen
ouders betreffende het hoederecht en het bezoekrecht, vrijlatingen
van niet-begeleide minderjarigen die geplaatst waren in gesloten
centra aan de grens, etc.
| De
organisatie |
 |
minder opzienbarend maar essentieel
: de S.D.J. die sinds 1981 in Brussel, Luik en Namen, en in 1987
in Bergen, in 1988 in Charleroi, in 1998 in Aarlen en in 1999 in
Nijvel gevestigd zijn werken samen en eerbiedigen een gezamenlijk
handvest dat er naar streeft om jongeren en hun families die geconfronteerd
zijn met sociale en juridische tussenkomsten volledig te informeren,
om keuzes te maken teneinde beter deel te nemen aan het nemen van
beslissingen die hen betreffen, om maatregelen te bespreken en er
zich desnoods ook tegen te verzetten. In Frankrijk, in Rijsel en
in Straatsburg, hebben de S.D.J. dezelfde methodologie op punt gezet.
Elke Vereniging voor de Rechten van de Jongeren is een autonome
V.Z.W. Ze zijn gesubsidieerd door de Franse Gemeenschap in hun hoedanigheid
van organismen die op een niet-dwingende wijze bijdragen tot hulpverlening
aan jongeren in hun leefmilieu (hulpverlening in een open milieu).
| Actie
gebaseerd op een pedagogisch project en een gemeenschappelijk
handvest |
 |
bovendien is de actie van de S.D.J.
gebaseerd op een gemeenschappelijk pedagogisch project.
In dit kader hebben de verenigingen zich als doel gesteld te strijden
tegen sociale uitsluiting en zijn bovendien voorstander van de zelfstandigheid
van jongeren en families.
De S.D.J. geven de gelegenheid een oplossing te vinden die beantwoordt
aan hun doelstellingen : informatie verschaffen over de verschillende
wettelijke mogelijkheden teneinde een probleem op te lossen, tussenkomen
bij personen en instellingen in opdracht van de jongeren die ons
raadplegen, een procedure in rechte indienen...
verenigingen voor de Rechten van de
Jongeren zijn gesitueerd in de sociale sektor. Zij verschillen dus
van de Centres Infor-Jeunes, van de diensten aangeboden
door de balies aan jongeren en van de wetswinkels, alhoewel zij
met voornoemden gemeen hebben dat zij ook het juridisch werktuig
gebruiken en werken voor dezelfde leeftijdsgroep. Personen wiens
aanvraag tot hulp niet past in het pedagogisch project zoals beschreven
in het handvest van de S.D.J. worden verwezen naar voornoemde organismen.
Deze verwijzing toont aan dat de S.D.J. zich in geen geval in de
plaats willen stellen van de bestaande verenigingen maar zorgen
er integendeel voor dat de cliënten voordeel halen uit de diensten
die deze andere verenigingen aanbieden.
| Mededelen
van ervaringen : de opleidingen |
 |
de S.D.J. organiseren opleidingen
ten behoeve van vakmensen in heel de Franse Gemeenschap. De verenigingen
hebben een kennis verworven die zeer nuttig is voor vakmensen die
zich bezighouden met hulp aan jongeren en hun families in gespecialiseerde
domeinen zoals de bescherming van de jeugd, het recht op onderwijs,
de zelfstandigheid van de minderjarigen, het recht op maatschappelijk
dienstverlening of het vreemdelingenrecht.
| Onze
activiteiten |
 |
Individuele hulp
juristen en sociale werkers werken
in de S.D.J
Er zijn S.D.J.s in Brussel, Luik, Namen, Bergen, Charleroi,
Aarlen et Nijvel.
De jongeren en de families contacteren de S.D.J. hetzij per telefoon,
hetzij door zich te begeven naar de kantoren van S.D.J. na daarnaar
verwezen te zijn geweest door diverse verenigingen voor hulp aan
de jeugd, de P.M.S. centra, een sociaal assistent van het O.C.M.W.
of gewoonweg een vriend.
De verstrekte hulp is soms beperkt tot het verschaffen van informatie
in verband met wettelijke bepalingen die betrekking hebben op de
vraag van de jongere of van zijn familie.. Of de hulp bestaat uit
het bespreken van alternatieven met hen en de te ondernemen stappen
om een oplossing te vinden.
Soms gaat het om een belangrijkere begeleiding indien het probleem
ingewikkeld is of indien de persoon werkelijk zwaar benadeeld is
door zijn probleem.
Soms dient een persoon bijgestaan te worden in het kader van een
verdediging in rechte.
Collectieve actie
bij het afwerken van verzoeken van
mensen die hen raadplegen merkt men zeer duidelijk hoe onze maatschappij
slecht functioneert : archaïsche of ontoereikende wetgeving,
niet-gewaarborgde rechten, een gebrekkige toepassing van de wetten,
professionnelen die niet altijd plichtsgetrouw hun opdracht vervullen,
Elke situatie roept duizend en één vragen op.
Er komen steeds meer individuele vragen om hulp en dit kan vervelend
worden wanneer het in feite gaat om steeds hetzelfde oorlogspad
, zonder dat de problemen die aan de basis liggen van deze
situaties werkelijk opgelost zijn..
Wegens de enorme toename van deze situaties hebben wij besloten
over te gaan tot een meer globale aanpak : wij bedoelen hiermee
de gemeenschappelijke actie.
Wegens de enorme toename van uitsluitingen uit scholen, wensen wij
dat al de belanghebbenden in de wereld van het onderwijs met ons
aan tafel komen zitten teneinde een groot debat uit te lokken.
Wat betreft de rechteloosheid van de buitenlandse niet-begeleide
minderjarigen komen wij tot het besluit om te eisen dat deze kinderen
een statuut krijgen dat hun fundamentele rechten eerbiedigt.
Wij zijn voortdurend bezorgd over de plaats die de minderjarige
inneemt in het rechtssysteem, zowel wat betreft zijn tussenkomst
in elke procedure die hem betreft als wat betreft zijn recht om
zelf te handelen teneinde zijn rechten te verdedigen.